на галоўную старонку падзела

ру | en | de

  набажэнскі раздзел / гісторыя прыходу

СВЯТЫ АПОСТАЛ АНДРЭЙ ПЕРШАЗВАНЫ Ў МІНСКУ

Тры дня і тры ночы людзі ішлі пакланяцца Святым мошчам.
- Мы не сыйдзем... - моўчкі гавораць адзін аднаму тыя, хто зразумеў, што сюды не прыйсці нельга: вароты прыходу ў імя Маці Божай Усіх тужлівых Радасць расчынены поўнасцю. Чарга амаль да мятро, і ўсё падыходзяць і падыходзяць людзі. У кожнага сваё імгненне прыкласціся да Святыні.



Тры дня і тры ночы людзі ішлі пакланяцца Святым мошчам. - Мы не сыйдзем... - моўчкі гавораць адзін аднаму тыя, хто зразумеў, што сюды не прыйсці нельга: вароты прыходу ў імя Маці Божай Усіх тужлівых Радасць расчынены поўнасцю. Чарга амаль да мятро, і ўсё падыходзяць і падыходзяць людзі. У кожнага сваё імгненне прыкласціся да Святыні.

Каляровыя парасонікі запар - і ні адной кроплі дажджу!.. Парасонікі - ад сонцапёку. Амаль немагчыма разглядзець твары людзей.
- Мы прастаім і ноч... І калі дождж - таксама. Мы - не сыйдзем... - моўчкі гавораць адзін аднаму тыя, хто зразумеў, што сюды не прыйсці нельга: вароты прыходу ў імя Маці Божай Усіх тужлівых Радасць адчынены поўнасцю. Чарга амаль да метро, і ўсё падыходзяць і падыходзяць людзі. У кожнага сваё імгненне прыкласціся да Святыні. Некаторым проста вязе, як і мне. Пстрыкае фотаапарат, і людзі дружна прапускаюць па дабрыні, распавядаючы трохі аб сабе:
- З Мазыра мы, па дабраславенні біскупа Тураўскага і Мазырскага Пятра, - зараз будзем есці хлеб, прагаладаліся, - гаворыць мне Любоў Рассошанка , - нас семнаццаць чалавек, на аўтобусе прыехалі, гэта сястрынства і псалмапеўцы з храма імя Арханёла Міхаіла. - Яна прыціскае да грудзей баханку чорнага хлеба, заварочвае яго ў кофту, саромеючыся.
- А што добрага ў Мазыры?
- Манастыр будуецца ў Юравічах і яшчэ - храм Прападобнага Серафіма Сарароўскага - вось і радасць!..
Люба ўжо на пенсіі, а ўсё жыццё адрабіла на мужчынскай працы. Была машыністам на нафтаперапрацоўчым заводзе, машыністам кампрэсараў.
- Горача? Так бо хустачка на галаве...
Побач з ёю яе сяброўкі: спяваюць малітву, сэрцам затуляючы выяву Андрэя Першазванага: яна вяла іх сюды.
- У нашага біскупа імяніны 12 чэрвеня. Прыязджайце ў Мазыр! - ветліва запрашаюць жанчыны.
- Чакаем!..

Мне спакойна і ціха сярод лагодных людзей, якія дазволілі падысці і прыкласціся да мошч раней іх. Ды і не толькі мне!.. Каштуюць пяць, шэсць, сем гадзін пад сонцам і ні аднаго гнеўнага выкрыку. Вось падышлі франтавікі: паказалі хлопцу з міліцэйскага канвою, пастаўленага тут для парадку, пасведчанне, вядома, ідзі, бацька. Далі дарогу і інваліду. І жанчыне, якая спяшаецца на працу ў другую змену, і маці з малым дзіцём...
- Скажыце, а як там, што там у мошч, як гэта бывае?.. - спытала мяне жанчына, глыбокашаноўна...
Што сказаць ёй? Бянтэжуся трохі:
- Вы самі зразумееце! Гэтае таемства. Сваё для кожнага чалавека. Хай тое, што неабходна ўсвядоміць вам, адкрыецца ў сто кратаў... Яна ўсміхаецца, нібы дзяўчынка.
Людзі сядзяць на траве, пад дрэвамі. Хтосьці лёг... Хтосьці спявае акафіст... Хтосьці чытае сваю першую малітву да Бога, адчыненую ў сэрца толькі што, гледзячы на тых, каму дадзена было уцаркавіцца даўно... Але ўсё адзіныя ў пачуцці сталасці і дабрыні.
- Вам вадзіцы або гарбты? - сёстры міласэрнасці з тутэйшага храма Клаўдзія Радзюк і Ніна Мяжэніна ў прыгожых белых адзеннях дапамагаюць "дастаяцца" усім. - Можа, печыва возьмеце або кавалачак з рыбным паштэтам? Перакусіце...
Яны заляцаюцца за хворымі, дапамагаюць дабрацца ў царкву, прычасціцца тым, каму цяжка дайсці самім, іх матухна вельмі строгая, яе клічуць Тамара Карлаўна Метта, - куды дабраславіць, то і робяць, - паслухмянства...
- А колькі каштуе гарбата?
- Колькі ахвяруеце...

Усё - на даверы. А чый гэта хлапчук? Не ці страціўся ён у натоўпе? Сядзіць на кукішках, трывае спякоту. Мне тры года! - гаворыць бойка, - Бора... А маці мая - Люда, і дзед тут... Не страціўся... Мой дзед моліцца за хворых...
- А ты, Бора?
- Чакаю!..
- Радасна, што людзі чакаюць, - гаворыць мне ўчастковы інспектар Фрунзенскага РАЎС Сяргей Паддубовік, - я тут стаю, каб ніхто не пацярпеў, бачыце жа, якая навала людзей. Ён міласэрна прапускае двух старых, якія ледзьве-ледзьве ідуць да храма, падтрымліваючы адзін аднаго.
- Абавязкова перакрыжуецеся, лепш тры разу і вось так, галавою, прыкладзецеся да мошч, - гаворыць сваім выхаванцам з дзіцячага прытулку Галіна Мікалаеўна Маркава. - Толькі правільна перакрыжуецеся... Дзеці слухаюцца яе. Атрымалася перакрыжавацца. Мы ідзем у новы час скрозь крыж. Свой у кожнага ён. Але і адзіны, Хрыстоў. Іншага не дадзена. Дзяўчынка, зусім тоненькая, што вербочка, ехала сюды з Гатава з маці, сястрой і татам. - Дзявяты клас скончыла... А на споведзі ўпершыню была ў вёсцы Вішнёўка, пад Слупкамі, у маленькай царкве. А у іенску бываю ў храме Марыі Магдалены, - прызналася Алёна Данільчык.

Тут жа, побач з намі юная пара: Юля Трацяк і Лёша Лешчаў. Яны студэнты, сябры.
- Мы вырашылі перш адукацыю атрымаць, а потым вызначыцца, - гавораць, бянтэжачыся.
Другакурснікі яшчэ. Юля - будучы фінансіст, а Аляксей - кампутарнік. Але іх больш усяго вабіць вера, псіхалогія і кнігі. Яны вернікі Свята-Духова сабора.
- Да якой іконы вы звяртаецеся?
- Да Маці Божай Казанскай і яшчэ да той, што ў левым прытвору, вялікая...
- Да Мінскай!..
- Так, ідзем вызнавацца, калі душа просіць...

Душа просіць трохі памаўчаць. Маўчаць людзі. Не скажаш адзін аднаму шматлікага ўслых. Але колькі жа гавораць вочы - вачам, сэрца - сэрцу!..
Некалькі гадоў назад вось такое жа паломніцтва было ў Маскве да мошч Панцеляймона Лекара. Пазнала аб гэтым у апошні дзень. Прыехала апоўдні: чарга абмінула ўвесь храм... Стаяла дванаццаць гадзін. З'ехаў і мой цягнік у Мінск - нічога! Толькі бы паспець да апошняй электрычкі ў метро. Два разу ішоў дождж, халодна было, але здалося, што мы стаялі не паўдня, а толькі адну гадзіну, імгненне і Бог даў, вядома, прыйсці да Панцеляймона Лекару, не паспець на цягнік, але ў апошнюю электрычку паспець.

Эх, цярпенне людскае ў Хрысце, няма мяжы і перашкоды табе ні ў чым. Святы, да якога на глыбокую пашану ідзем, бачыць нас чысцей і любіць па Бозе! Сам ведае, у чым патрабуемся, і дапамагае па меры таго, што і колькі можам уразумець у дабрыню... Так што кожны наш судотык са Святыняй - не толькі "просьба", але перш - спачуванне іншым і праца духоўная. Ды і не толькі ў момант судотыку з мошчамі, але і надалей, і пасля: тонкая праца ачышчэння душы ад грузу зямнога быцця не канчаецца ніколі.
... Падыходжу з самой прастой іконачкай апостала Андрэя Першазванага да каўчэжца ў форме боціка, які адчынены. І святар бярэ з рук маіх абраз, асвячае яе, а ўжо потым дазваляе прыкласціся... Што адчуваеш у тое імгненне?

Строгі погляд апостала? Яго пакуты і працы? Яго малітоўнае стаянне за нас ...

Усё запальваюць свечкі ў храме прападобнай Еўфрасінні Полацкай. Яна і прывяла сюды кожнага з нас са сваім крыжом, які спрабуем адчыняць у сабе штодня. Яе дабрачыннасці вабяць усіх беларусаў паважаць бацькаўшчыну ў працы творчага парыва за адзіную Русь.
... Ляжыць на траве чалавек, зачыніўся ад сонца восеньскім капялюшом, не знайшлося парасоніка. Чакае стражэй мяне. Уладзімір Максімаў - пенсіянер, хрышчаны, па яго словах, у сарок першым годзе. Захавалася даведка аб хрышчэнні. Бацькі яго - бацька, дырэктар школы Ян Сцяпанавіч і маці, настаўніца нямецкай мовы, Вера Іванаўна, захавалі даведку...
- Да споведзі і прычашчэнні яшчэ не дайшоў, але некаторыя малітвы на ноч чытаю, - гаворыць ён, - мне цяжка зараз, жыццёвае пытанне: жыллёвае... Па ліхім намеры застаўся без жылля..
- Так і павініцеся, гэта... злыя намеры каб не прыліпалі. Ён ідзе за радай не да мяне - да Андрэя Першазванага. І дачакаецца яго!..
- Душой адпачываю і зміраюся ў храме, - працягвае шчыра Надзея Кісялёва, - прымячаю, што пасля прычасця дабрэй станаўлюся, працую бо з людзьмі на Мінскам заводзе безалкагольных напояў.

Паломніцтвы розныя бываюць. Іншы раз гэта паездкі да святых месцаў у лаўры, або проста да магілкі святога духоўнага старца, аб якім няма сіл забыць... Мне ніколі не забыць ні адной паездкі...

У Дзівеева цяжэй усяго было, але скончылася шчасліва. Прыйшлося нават палы мыць у трапезнай і лук чысціць за паслухмянства.
- Вось, - гаворыць манашка, - мяшок лука, пачысціце! Мы з сяброўкай забаяліся: лук!.. За адной цыбулінай, бывае, заплачашся, а тут - цэлы мяшок... Але сталі працаваць: за гадзіна зладзілі - бацечка прападобны Серафім Сароўскі дапамог і ўсміхнуўся мне: пальчык падрэзала... неўмешка!.. У сяброўкі з лукам лепш атрымоўваецца. Але не плакалі абедзве, а смяяліся...

І у апостала Андрэя Першазванага свае ўрокі былі, свае "лычкі"... Што трэба душы ўсвядоміць і перамалоць у дадзенае імгненне шчасця прасцей?..

Па паданні, святы апостал Андрэй таксама быў паломнікам. Плыў з Херсанэса Таўрычнага ўверх па Дняпры-Славуцічу. Падняўшыся на кіеўскія горы, ён з вучнямі паставіў драўляны крыж і, дабраславіўшы горы над Дняпром, прадказаў, што ў краіне гэтай праззяе вера Хрыстова і Бог узвядзе храмы шматлікія. Зараз там Андрэеўская царква. На адной з сценаў - карціна: пропаведзь святога апостала слухаюць задуменныя бялявыя людзі. Усё зусім так, або амаль так, як на днях у Мінску, але не на карціне, а ў яве. Далей апостал ішоў да Славенска вялікага, да цяперашняга Вялікага Ноўгарада, затым - на Валаам, дзе і дагэтуль стаіць яго каменны крыж. Тут ён заснаваў першы на Русі манастыр. Мы і не звярнулі ўвагі адразу, так сыйшлі ў сябе, - прэч, глядзіце, тут бо таксама хутка будзе манастыр, у прыходзе Божай Маці "Усіх тужлівых Радасць", толькі абсалютна сучасны - ён будуецца!.. П у Рускім Пантэлеймонавым манастыры на Афоне ёсць святая рэліквія - ступня Першазванага Апостала. Захоўваецца ў выяву першай прыступкі лесвіцы, па якой народу рускаму было падаравана ўзыходзіць да Ўладара Бога нашага Ісусу Хрыста.
...Каўчэжэц з мошчамі апостала Андрэя Першазванага везлі спецрэйсам, самалётам "Як-40".

З Мінска - у Маскву, у храм Хрыста Выратавальніка, а далей-у Мурманск, Уладзівасток, Навасібірск, Растоў-на-Дону, Севастопаль і Кіеў...

Гэтае новае паломніцтва святога апостала, для якога няма тэрмінаў, часоў, няма нічога - ні жывых, ні мёртвых... Ёсць Ісціна.
...Усе мы, як здолелі, даткнуліся да яе.

Вольга ЯГОРАВА.
"Народная газэта", 12 чэрвеня 2003 г.


распячатка

RATING ALL.BY Православное христианство